راهنمای کامل روغن ریتارد گیربکس ولوو و رنو (Hydraulic Retarder)
معرفی انواع روغن Voith Type A، Type B و Type C، حجم روغن، فواصل تعویض و شرایط کاری
ریتارد گیربکس چیست؟
ریتارد گیربکس (Hydraulic Retarder) یکی از مهمترین سیستمهای ترمز کمکی در کامیونهای ولوو و رنو است که داخل مجموعه گیربکس نصب شده و بدون درگیر شدن لنتهای ترمز، سرعت خودرو را در سرازیریها و هنگام حمل بارهای سنگین کاهش میدهد.
عملکرد صحیح این سیستم وابستگی مستقیمی به کیفیت، نوع و حجم روغن ریتاردر دارد. استفاده از روغن نامناسب یا عدم تعویض بهموقع آن میتواند باعث کاهش قدرت ترمز کمکی، افزایش دمای ریتاردر و در بلندمدت آسیب به قطعات داخلی شود.
به همین دلیل شرکت ولوو برای هر مدل ریتارد گیربکس، مشخصات دقیق روغن، حجم روغن و فواصل سرویس را در مستندات فنی خود اعلام کرده است.
انواع روغن ریتارد گیربکس ولوو و رنو
ولوو برای ریتاردرهای هیدرولیکی خود از استانداردهای شرکت Voith استفاده میکند.
سه کلاس اصلی روغن عبارتاند از:
Voith Type A
Voith Type B
Voith Type C
در برخی مدلها تنها یک نوع روغن قابل استفاده است و در برخی دیگر، بسته به اطلاعات سرویس ولوو (Impact)، امکان استفاده از بیش از یک کلاس روغن وجود دارد. بنابراین همیشه قبل از سرویس باید مشخصات خودرو بر اساس شماره شاسی (VIN) یا اطلاعات فنی ولوو بررسی شود.
انواع روغن ریتاردر هیدرولیکی
بر اساس اطلاعات رسمی ولوو و Voith، سه کلاس روغن برای ریتاردرهای هیدرولیکی معرفی شده است.
۱- Voith Type A
روغن Type A دارای گرانروی 30 SAE 10W است.
استفاده از این روغن تنها در مناطق بسیار سرد مجاز است؛ یعنی در مناطقی که:
دمای محیط به طور مکرر کمتر از 10- درجه سانتیگراد باشد.
دمای بالاتر از صفر درجه کمتر از ۵۰ درصد زمان کارکرد خودرو باشد.
در صورت استفاده از روغن Type A، تمام فواصل تعویض روغن باید به نصف کاهش یابد.
۲- Voith Type B
روغن Type B دارای مشخصات زیر است:
گرانروی (Viscosity):
SAE 10W-40
این روغن یکی از روغنهای مورد تأیید ولوو برای ریتاردرهای هیدرولیکی بوده و در بسیاری از کامیونهای ولوو و رنو مورد استفاده قرار میگیرد.
نمونه شماره قطعات ولوو:
85118705
7485135464
۳- Voith Type C
روغن Type C دارای مشخصات زیر است:
گرانروی (Viscosity):
SAE 75W-80
روغنهای مورد تأیید ولوو:
Volvo Transmission Oil 97307
Volvo Transmission Oil 97318
نمونه شماره قطعات ولوو:
85118707
7485135463
مطابق اطلاعات رسمی ولوو، هر دو استاندارد 97307 و 97318 در کلاس Voith Type C قرار میگیرند.
حجم روغن ریتاردر ،ریتاردر RET-TH / VR3250
ریتاردر VR120-3
ریتاردر VR120-QLM
ریتاردر VR133-2 (B18)
فواصل تعویض روغن ریتاردر روغن Voith Type B
شرایط آب و هوایی معمولی (ATU40)
شرایط آب و هوایی بسیار گرم (ATU-VH)
روغن Voith Type C (Volvo 97307 / Volvo 97318)
شرایط آب و هوایی معمولی (ATU40)
شرایط آب و هوایی بسیار گرم (ATU-VH)
تعریف شرایط آب و هوایی
ATU40
دمای محیط بیش از 40 درجه سانتیگراد کمتر از 25 ساعت در سال باشد.
ATU-VH
دمای محیط بیش از 40 درجه سانتیگراد بیشتر از 25 ساعت در سال باشد.
روغن پر شده در کارخانه
مطابق اطلاعات رسمی ولوو، ریتاردرهای هیدرولیکی در کارخانه با روغن کلاس C پر میشوند.
نکات مهم هنگام سرویس ریتاردر
همیشه از روغن مورد تأیید ولوو یا Voith استفاده کنید.
در صورت تخلیه کامل مبدل حرارتی، مقدار روغن مصرفی افزایش پیدا میکند.
رعایت فواصل تعویض روغن باعث افزایش عمر ریتاردر، کاهش استهلاک قطعات داخلی و حفظ عملکرد مناسب سیستم ترمز کمکی خواهد شد.
در مناطق با دمای بسیار بالا، فواصل تعویض روغن کوتاهتر از شرایط عادی است.
روغن Volvo 97307 و Volvo 97318 هر دو در کلاس Voith Type C قرار دارند.
علاوه بر روغنهای اصلی ولوو، سایر روغنهای دارای تأییدیه رسمی Voith نیز قابل استفاده هستند.
شرایط کاری گیربکس (Powertrain Operating Conditions - POC)
در جدولهای سرویس ولوو، کنار فواصل تعویض روغن ریتارد گیربکس عبارتی با عنوان POC (Powertrain Operating Conditions) دیده میشود.
POC میزان فشار و شرایط کاری مجموعه انتقال قدرت (موتور و گیربکس) را مشخص میکند و هرچه شرایط کاری سنگینتر باشد، روغن زودتر باید تعویض شود.
سطوح مختلف POC عبارتاند از:
L (Light) کاربری سبک
مناسب خودروهایی که بیشتر در مسیرهای هموار، با بار سبک و رانندگی شهری یا جادهای عادی فعالیت میکنند.
M (Medium) کاربری متوسط
استفاده معمولی در حملونقل بینشهری با بار استاندارد.
H (Heavy) کاربری سنگین
کارکرد با بارهای سنگین، مسیرهای کوهستانی یا استفاده مکرر از ریتاردر.
S (Severe) کاربری بسیار سنگین
استفاده مداوم در شرایط سخت مانند حمل بارهای سنگین، جادههای کوهستانی، توقف و حرکتهای مکرر یا شیبهای طولانی.
VS (Very Severe) کاربری فوقالعاده سنگین
کار در معادن، پروژههای عمرانی، حمل بارهای فوق سنگین یا شرایطی که ریتاردر تقریباً بهصورت مداوم درگیر است.
VS+ (Very Severe Plus) سنگینترین شرایط کاری
بالاترین سطح فشار کاری برای مجموعه انتقال قدرت که باعث کاهش قابل توجه فواصل تعویض روغن میشود.
چرا این مقاله را در ZTRUCK تهیه کردهایم؟
در مجموعه ZTRUCK روزانه با سوالات متعددی درباره روغن ریتارد گیربکس ولوو FH500، FH460، FM، رنو T و روبهرو میشویم. بسیاری از رانندگان تصور میکنند تمام ریتاردرها از یک نوع روغن استفاده میکنند، در حالی که اطلاعات فنی ولوو نشان میدهد نوع روغن، حجم روغن و دوره سرویس بسته به مدل ریتاردر و مشخصات خودرو متفاوت است.
به همین دلیل این راهنما بر اساس مستندات رسمی ولوو تهیه شده تا رانندگان، تعمیرکاران و مدیران ناوگان بتوانند روغن مناسب ریتارد گیربکس خود را با اطمینان بیشتری انتخاب کنند.
جمعبندی
اگر قصد سرویس ریتارد گیربکس ولوو یا رنو را دارید، تنها به تجربه یا شنیدهها اکتفا نکنید. نوع روغن، حجم روغن و فاصله تعویض باید مطابق مستندات فنی همان خودرو تعیین شود. کارشناسان ZTRUCK نیز آمادهاند با بررسی شماره شاسی (VIN)، شما را در انتخاب روغن مناسب، قطعات اصلی و انجام سرویس صحیح ریتاردر راهنمایی کنند.