خطاهای سیستم EGR در موتور ولوو D13K مجهز به TURBO-TC

این بولتن فنی مربوط به کامیون‌های Volvo FH نسل چهارم (FH4) مجهز به موتور D13K و آی سیو می باشد

شرح مشکل

برخی از رایج‌ترین کدهای خطای مربوط به سیستم بازچرخانی گازهای اگزوز (EGR) در این موتورها عبارت‌اند از:

* P04007C – سیستم EGR مدار «A»: واکنش کند

* P04009C – سیستم EGR مدار «A»: جریان کم یا ناکافی

* P04009B – سیستم EGR مدار «A»: جریان بیش از حد

* P040373 – کنترل EGR مدار «A»: گیر کردن عملگر در حالت بسته 

آیا ثبت خطای EGR همیشه به معنی خرابی شیر EGR است؟

خیر. یکی از نکات مهم این بولتن ولوو این است که علت اصلی ثبت این خطاها همیشه خرابی مستقیم شیر EGR یا خنک‌کن EGR نیست.

در موتور D13K، میزان جریان گازهای برگشتی EGR توسط واحد مدیریت موتور EMS بر اساس یک مدل محاسباتی تعیین می‌شود. برای انجام این محاسبه، EMS اطلاعات چندین سنسور موتور را دریافت و تحلیل می‌کند.

به همین دلیل، خرابی یا ارسال اطلاعات نادرست از یکی از سنسورهای مرتبط می‌تواند باعث شود سیستم مدیریت موتور، عملکرد EGR را غیرعادی تشخیص داده و یکی از کدهای خطای بالا را ثبت کند؛ حتی زمانی که خود شیر EGR یا خنک‌کن EGR سالم باشند.

همچنین ایرادهای مکانیکی مانند نشتی گازهای اگزوز نیز می‌توانند باعث ایجاد همین کدهای خطا شوند.

نکته مهم در عیب‌یابی EGR ولوو D13K

بر اساس این بولتن فنی، دستورالعمل‌های بخش Guided Diagnostics در نرم‌افزار Volvo Tech Tool در برخی موارد به اندازه کافی شفاف نبوده است.

در نتیجه، در بسیاری از تعمیرات قطعاتی مانند شیر EGR یا اجزای مرتبط تعویض شده‌اند، اما ایراد اصلی خودرو همچنان باقی مانده است.

طبق متن بولتن، در حدود ۸۰ درصد موارد تعمیراتی مورد بررسی، تعویض قطعات به برطرف شدن مشکل منجر نشده است.

بنابراین در مواجهه با کدهای خطای EGR در موتورهای D13K مجهز به TURBO-TC، نباید صرفاً بر اساس کد خطا اقدام به تعویض شیر EGR یا خنک‌کن EGR کرد. ابتدا باید سنسورهای مرتبط، وضعیت سیستم اگزوز، احتمال وجود نشتی و سایر پارامترهایی که EMS برای محاسبه جریان EGR استفاده می‌کند به‌صورت اصولی بررسی شوند.

 علت ایجاد خطاهای مرتبط با جریان EGR

سیستم EGR وظیفه دارد بخشی از گازهای خروجی از منیفولد اگزوز را از طریق شیر EGR و خنک‌کن EGR دوباره به سمت منیفولد ورودی هدایت کند.

کنترل میزان باز و بسته شدن شیر EGR بر اساس اطلاعات چند سنسور مختلف انجام می‌شود.

مهم‌ترین این سنسورها عبارت‌اند از:

* سنسور فشار منیفولد اگزوز

* سنسور NOx ورودی و مقدار Lambda

* سنسور فشار منیفولد ورودی

* سنسور دور توربو

* سنسور دمای EGR

دلایل احتمالی ثبت کدهای خطای مربوط به جریان EGR

ولوو در این بولتن، دلایل احتمالی ایجاد خطاهای مرتبط با جریان EGR را بر اساس اولویت بررسی به ترتیب زیر معرفی می‌کند:

1. نشتی گازهای اگزوز در مسیر بین منیفولد اگزوز، توربوشارژر یا یونیت Turbo Compound.

2. خرابی سنسور فشار منیفولد اگزوز یا گرفتگی و نشتی در لوله فشار متصل به سنسور فشار اگزوز.

3. ایراد در سنسور NOx ورودی یا مقدار Lambda گزارش‌شده توسط آن.

4. خرابی سنسور فشار منیفولد ورودی.

5. ایراد در توربوشارژر یا Wastegate.

6. خرابی سنسور دور توربو.

7. خرابی سنسور دمای EGR.

8. ایراد در دریچه گاز ورودی (Inlet Throttle Valve) یا محفظه اختلاط هوا و گازهای EGR.

9. گیر کردن شیر EGR.

10. گرفتگی خنک‌کن EGR.

نکته مهم در این ترتیب عیب‌یابی این است که ولوو، گیر کردن شیر EGR و گرفتگی EGR Cooler را در انتهای لیست بررسی قرار داده است. بنابراین قبل از تعویض این قطعات باید ابتدا نشتی اگزوز، سنسورها، توربو و سایر ورودی‌های مؤثر در محاسبه جریان EGR به‌صورت کامل بررسی شوند.

مرحله ۱: بررسی نشتی گازهای اگزوز

اولین مرحله در عیب‌یابی خطاهای مرتبط با سیستم EGR، بررسی دقیق وجود هرگونه نشتی گازهای اگزوز است.

وجود نشتی در مسیر اگزوز می‌تواند علاوه بر ایجاد خطاهای EGR، باعث ثبت کد خطای زیر نیز شود:

P029900 – Turbo Underboost

به معنی پایین بودن فشار بوست توربوشارژر نسبت به مقدار مورد انتظار.

برای بررسی این مورد، باید مسیرهای زیر از نظر نشتی گاز اگزوز کنترل شوند:

* دیفیوزر (Diffuser) بین توربوشارژر و یونیت Turbo Compound

* اتصالات و مسیر منیفولد اگزوز

* خود یونیت Turbo Compound

* محل‌های اتصال بین این قطعات که احتمال خروج گاز اگزوز از آن‌ها وجود دارد

وجود نشتی حتی در بخش کوچکی از این مسیر می‌تواند باعث کاهش فشار و تغییر در پارامترهای مورد استفاده سیستم مدیریت موتور شود و در نتیجه، ECU به‌اشتباه عملکرد سیستم EGR یا فشار توربو را خارج از محدوده تشخیص دهد.

نشتی گاز اگزوز به دلیل ترک‌خوردگی یا شکستگی دیفیوزر (حصیری توربو شارژ).

دیفیوزر (حصیری توربو شارژ) شکسته

نشتی گاز اگزوز به دلیل شکستگی پیچ‌های منیفولد اگزوز

نشتی گاز اگزوز به دلیل شل بودن پیچ‌های یونیت توربوکامپاند (Turbo Compound)

 ## مرحله ۲: بررسی سنسور فشار منیفولد اگزوز و لوله آن

اگر هر یک از کدهای خطای زیر فعال بوده باشند:

- **P047011**

- **P047013**

- **P047064**

باید **لوله سنسور فشار اگزوز** بررسی شده و **سنسور فشار اگزوز تعویض شود**.

اگر هیچ کد خطایی مربوط به سنسور فشار اگزوز ثبت نشده است، مقدار سنسور را بررسی کنید.

در حالت صحیح، زمانی که **سوییچ باز است**، مقدار سنسور باید برابر با:

**0 kPa** باشد.

- اگر مقدار سنسور با **0 kPa** اختلاف دارد، سنسور فشار اگزوز را تعویض کنید.

- لوله سنسور را باز کرده و از نظر **گرفتگی** بررسی کنید.

- همچنین محل اتصال لوله به **منیفولد اگزوز** را بررسی کنید تا مسدود یا دچار گرفتگی نباشد.

## مرحله ۳: بررسی سنسور NOx ورودی

اگر هر یک از کدهای خطای زیر فعال بوده باشند:

- **P221A00**

- **P220012**

- **P220013**

- **P220064**

- **P220093**

- **P22FB00**

- **P225D00**

- **P225C00**

باید **سنسور NOx ورودی (Inlet NOx Sensor)** تعویض شود.

### نکته مهم پس از تعویض سنسور NOx

پس از تعویض سنسور NOx، انجام **ریست سیستم با نرم‌افزار Volvo Tech Tool الزامی است**.

برای این کار باید عملیات زیر اجرا شود:

**Tech Tool Operation 17071-3 – Function Parameters Reset**

یعنی پس از نصب سنسور جدید، پارامترهای مربوط به سیستم باید از طریق Tech Tool ریست شوند تا سیستم مدیریت موتور بتواند با اطلاعات سنسور جدید به‌درستی کار کند.

## مرحله ۴: بررسی سنسور فشار و دمای منیفولد ورودی

اگر کد خطای زیر که مربوط به سنسور فشار منیفولد ورودی است فعال بوده باشد:

**P006964**

باید **سنسور فشار و دمای منیفولد ورودی** تعویض شود.

## مرحله ۵: بررسی توربوشارژر، Wastegate و کامل مسیر هوای ورودی

در این مرحله باید **تمام مسیر هوای ورودی موتور** به‌طور کامل بررسی شود.

موارد زیر را کنترل کنید:

- بررسی کامل مسیر هوای ورودی از نظر **نشتی**

- بررسی مسیر و قطعات از نظر **آلودگی یا گرفتگی**

- بررسی عملکرد **توربوشارژر** و وجود هرگونه انحراف از عملکرد طبیعی

- بررسی کامل **Wastegate توربو**

### بررسی Wastegate

اتصالات مکانیکی و محور Wastegate باید به‌دقت بررسی شوند.

- لینک و محور Wastegate نباید **گیر کرده باشند**.

- محور یا مکانیزم آن نباید به شکلی باشد که بتوان آن را از محل خود **بیرون کشید**.

- میزان **لقی محور Wastegate** باید بررسی شود.

- همچنین باید بررسی شود که از محل **محور Wastegate نشتی** وجود نداشته باشد.

هرگونه گیرکردن، لقی بیش از حد یا نشتی در مکانیزم Wastegate می‌تواند عملکرد توربو را مختل کرده و در نهایت باعث ایجاد خطاهای مرتبط با جریان EGR شود.

 **محور جابه‌جا شده**

**موقعیت صحیح محور**

 **بررسی لقی محور با پیچ‌گوشتی**

 **نشتی گاز اگزوز از محور Wastegate**

 ## ادامه مرحله ۵: بررسی عملکرد Wastegate و توربوشارژر

ثبت کد خطای:

**P029900 – Turbo Underboost**

و همچنین تکرار زیاد کد خطای:

**P024392**

هر دو می‌توانند نشانه‌ای از **عملکرد نادرست Wastegate** باشند.

اگر در بررسی توربوشارژر هیچ ایرادی پیدا نشد و کد خطای **P029900** نیز وجود نداشت، **توربوشارژر را تعویض نکنید**.

## مرحله ۶: بررسی سنسور دور توربو

اگر هر یک از کدهای خطای زیر فعال بوده باشند:

- **P257831**

- **P25781F**

باید **سنسور دور توربو (Turbo Speed Sensor)** تعویض شود.

## مرحله ۷: بررسی سنسور دمای EGR

اگر هر یک از کدهای خطای زیر فعال بوده باشند:

- **P040A11**

- **P040A13**

- **P040A64**

- **P245700**

باید **سنسور دمای EGR** تعویض شود.

## مرحله ۸: باز کردن دریچه هوای ورودی (ITV)

**دریچه هوای ورودی یا Inlet Throttle Valve (ITV)** را باز کنید و بخش‌های زیر را به‌دقت بررسی کنید:

- **محفظه اختلاط (Mixing Chamber)**

- **لوله رابط EGR یا EGR Crossover Pipe**

- **منیفولد ورودی**

همچنین بررسی کنید که دریچه ITV **گیر نکرده باشد** و آزادانه عمل کند.

### بررسی میزان دوده و آلودگی

محفظه اختلاط، لوله EGR و منیفولد ورودی را از نظر تغییر شکل، گرفتگی و میزان آلودگی بررسی کنید.

وجود **یک لایه نازک از دوده خشک** در این قسمت‌ها طبیعی است و به‌تنهایی نشانه خرابی محسوب نمی‌شود.

اما اگر موارد زیر مشاهده شود، باید بررسی دقیق‌تری انجام شود:

- **دوده چرب یا روغنی**

- **تجمع شدید دوده**

- **گرفتگی قابل‌توجه مسیر هوا یا EGR**

وجود این علائم می‌تواند نشان‌دهنده یک مشکل دیگر در سیستم موتور یا مسیر EGR باشد و نباید صرفاً با تمیزکاری سطحی از کنار آن عبور کرد.

**منیفولد ورودی با لایه طبیعی و نازک دوده خشک**

 **لوله رابط EGR با لایه طبیعی و نازک دوده خشک**

 ## مرحله ۹: بررسی شیر EGR

در این مرحله باید بررسی شود که **شیر EGR گیر نکرده باشد** و بتواند به‌درستی باز و بسته شود.

برای بررسی عملکرد پایه شیر EGR، از عملیات زیر در نرم‌افزار **Volvo Tech Tool** استفاده کنید:

**29386-3 – Exhaust Gas Recirculation System, Analysis**

در زمان انجام این تست، با باز و بسته شدن شیر EGR باید مقدار جریان EGR نیز تغییر کند.

- با **باز شدن شیر EGR**، مقدار جریان EGR باید افزایش پیدا کند.

- با **بسته شدن شیر EGR**، مقدار جریان EGR باید کاهش پیدا کند.

اگر در طول تست، مقدار جریان EGR تقریباً **ثابت باقی بماند** و با فرمان باز و بسته شدن شیر تغییری نکند، احتمال زیادی وجود دارد که شیر EGR گیر کرده باشد.

در این شرایط، **شیر EGR باید تعویض شود**.

## مرحله ۱۰: بررسی خنک‌کن EGR

**خنک‌کن EGR یا EGR Cooler** از نظر گرفتگی، عمدتاً از طریق **بازدید چشمی** قابل بررسی است.

اگر تمام مراحل و بررسی‌های قبلی انجام شده و هیچ ایرادی در بخش‌های دیگر پیدا نشده است، خنک‌کن EGR را باز کرده و وضعیت داخلی آن را بررسی کنید.

وجود **یک لایه نازک از دوده خشک** روی سطوح داخلی خنک‌کن EGR طبیعی است و به‌تنهایی نشانه خرابی محسوب نمی‌شود.

اما اگر موارد زیر مشاهده شود، باید بررسی دقیق‌تری انجام شود:

- **دوده چرب یا روغنی**

- **تجمع شدید دوده**

- **گرفتگی قابل‌توجه مسیرهای داخلی خنک‌کن EGR**

اگر گرفتگی شدید در EGR Cooler مشاهده شد، قبل از نتیجه‌گیری نهایی باید مطمئن شوید که تمام مراحل قبلی عیب‌یابی به‌درستی انجام شده‌اند و هیچ ایراد مکانیکی دیگری در موتور یا سیستم EGR وجود ندارد.

به عبارت دیگر، **گرفتگی شدید خنک‌کن EGR ممکن است نتیجه یک ایراد دیگر در سیستم باشد و نباید بدون بررسی علت اصلی، صرفاً خنک‌کن تعویض شود.**

## زمان استاندارد تعمیر و عملیات مرتبط

برای محاسبه زمان تعمیر، باید از زمان‌های استاندارد **VST** مرتبط با تست‌های انجام‌شده در Tech Tool و همچنین عملیات تعمیراتی مورد نیاز استفاده شود.

عملیات مرتبط شامل موارد زیر است:

- **29323-2 – تست فشار خنک‌کن EGR**

- **29325-2 – تعویض سنسور اختلاف فشار EGR**

- **29317-2 – تعویض شیر EGR**

- **29301-3 – تعویض شیر EGR**

 ### نکته فنی ZTRUCK

بر اساس این بولتن ولوو، مهم‌ترین نکته این است که **دیدن کد خطای EGR به معنی خراب بودن خود شیر EGR یا خنک‌کن EGR نیست.** در موتورهای D13K مجهز به Turbo-TC، مقدار جریان EGR توسط EMS و با استفاده از اطلاعات چند سنسور و شرایط عملکرد موتور محاسبه می‌شود. به همین دلیل، یک نشتی اگزوز، خرابی سنسور فشار، مشکل Wastegate، ایراد سنسور NOx یا حتی گرفتگی مسیر هوا می‌تواند باعث ثبت خطای EGR شود.

ترتیب عیب‌یابی در این سیستم بسیار مهم است. ولوو عملاً تأکید می‌کند که ابتدا باید **نشتی‌های اگزوز، سنسورها، توربو، Wastegate، مسیر هوای ورودی و پارامترهای موتور** بررسی شوند و فقط در مراحل پایانی سراغ تعویض شیر EGR یا EGR Cooler برویم.

نکته مهم‌تر این است که در خود بولتن اشاره شده در بخش بزرگی از تعمیرات، تعویض قطعات بدون تشخیص صحیح علت اصلی انجام شده و مشکل خودرو همچنان باقی مانده است. بنابراین در **ZTRUCK** توصیه می‌کنیم پیش از تعویض قطعات گران‌قیمت سیستم EGR، عیب‌یابی مرحله‌به‌مرحله مطابق دستورالعمل فنی ولوو و با استفاده از **Volvo Tech Tool** انجام شود.

در بسیاری از موارد، **تشخیص درست بسیار مهم‌تر از تعویض سریع قطعه است**؛ چون یک عیب کوچک در مسیر اگزوز یا یکی از سنسورها می‌تواند علائمی ایجاد کند که در نگاه اول کاملاً شبیه خرابی EGR به نظر برسد.

**ZTRUCK | آموزش، عیب‌یابی و پشتیبانی تخصصی کامیون‌های ولوو**

جهت خرید قطعات یدکی ولوو کلیک کنید

چرا قطعات اصل ولوو در نوع خود بهترین هستند؟